Voor afwijkende muziek kun je in Amsterdam terecht bij OCCII. Niet alles wat afwijkt is weerloos, stelt Plan Kruutntoone op hun gelijknamige, in drieën gesplitste album. De Groningse band speelde vorige maand onder auspiciën van OCCII op een regenachtige avond in de Willem de Zwijgerkerk. Enkele foto’s van dat optreden zwierven nog rond in mijn telefoon. Daar trof ik ook beeldmateriaal aan van het allerlaatste Amsterdamse optreden van de bands Howrah en Space Siren.
Plan Kruutntoone reisde dit jaar door Europa met op zak twee 12″ LP’s, een 10″ maxisingle en een handgemaakt boek. De band noemt de muziek op Niet Alles Wat Afwijkt Is Weerloos zelf (anti)gospel en sloot de Europese tournee op 24 oktober toepasselijk af in een kerk. Het trio Hans Visser, Bas Alblas en Chris Muller werd versterkt door drie blazers, pianist Reinier van Houdt en een extra slagwerker. Vrije noiserock en de geest van Ornette Coleman gingen samen in een onstuimige freejazzvariant op De Kift ter ere van onder meer dichteres Ingrid Jonker, activist Marinus van der Lubbe en muzikant Adrian Borland. Na afloop van de intense set likten gehavende instrumenten hun wonden.
De avond werd geopend door de rauwe grungeblues van folk noir singer-songwriter Duffhues, gevolgd door de Russische one-woman-band Razmotchiki Katushek en de schrapende improvisaties op snaren en kerkvloer van gelegenheidsduo Tashi Dorji & Terrie Ex.
De allerlaatste Amsterdamse optredens van Howrah en Space Siren werden afgelopen zaterdag in OCCII afgewisseld met twee sets Japanse experimentele elektronische muziek.
Naoki Nomoto uit Tokio begon met gekraak als dat van scheurende muren tijdens een Groningse aardbeving. Zijn laptop had zo te horen het geluid van een gabberfeest opgeslokt en braakte dat in duizenden willekeurige fragmenten uit. De diepe dreun van een bassdrum botste tegen muren, vloer en plafond als een ontsnapte stuiterbal ter grootte van een sloopkogel. Ogenschijnlijk onbewogen, en voorzichtig met één hand wrijvend over de touchpad van zijn laptop, werkte de muzikant toe naar een climax waarbij de ritmes sneller ratelden dan de modernste mitrailleur.
Het tweede Japanse elektronische spervuur kwam van apöpa, het soloproject van Arakawa Atsushi uit Koriyama City, een stad net buiten de evacuatiezone na de nucleaire ramp in Fukushima. Hij was beweeglijker dan zijn landgenoot en danste achter een tafel met een overzichtelijke set-up bestaand uit een klein toetsenbord, een sampler en handvol effectpedalen. De geluidssnippers hadden veel weg van een oplopend meningsverschil tussen een kolonie pinguïns en een modern blaasensemble dat met percussie bevochten werd.
Howrah en Space Siren trokken deze historische avond veel familie en bevriende muzikanten. Het dubbelconcert werd een feestelijke reünie ook al wisten we allemaal dat het Amsterdamse afscheid het einde van een tijdperk betekende. De allerlaatste kans om de twee bands in actie te zien is op 23 januari 2026 in Vera Groningen. Daarna is het echt voorgoed voorbij.
