Begin deze maand speelden in Amsterdam twee bands met een uitgebreide bezetting. OCCII aan de Amstelveenseweg opende het nieuwe concertseizoen op grootse wijze met de terugkeer van het negenkoppige Water Damage uit Austin, Texas. Het Britse collectief caroline deed het met één muzikant minder, maar dat maakte hun optreden in Tolhuistuin vorige week dinsdag niet minder indrukwekkend.
Het was vrijdag 5 september een avond van contrasten in OCCII, met het ingetogen maximalisme van voorprogramma Howie Reeve tegenover het uitbundige minimalisme van hoofdact Water Damage. De bassist/zanger uit Glasgow deed een relatief verstild solo-optreden met schotse en scheve liedjes, zichzelf zittend begeleidend op een grote akoestische basgitaar. Zijn onnavolgbare loopjes, vol aangeslagen akkoorden, grillige ritmes en prettig wringende dissonanten deden de muzikant klinken als een progrock-versie van Mike Watt. Diens band Minutemen is zeker een inspiratiebron, ook wat betreft de geëngageerde teksten. Reeve is vaker in Amsterdam geweest en heeft met de jaren flink wat Nederlandse woorden verzameld, zowel voor gebruik tijdens aan- en afkondigingen als voor een songtekst in een liedje waarbij hij een duimpiano bespeelde. Hij was herhaaldelijk zeer dankbaar voor onze toegewijde aandacht. Halverwege zijn set werd het steeds drukker in OCCII en dreigden gesprekken aan de bar de muziek te overstemmen. Reeve wist de stilte te herwinnen door de zaal in te gaan, eerst tussen het publiek lopend met de bas in zijn handen en daarna staand tussen twee toeschouwers op de zitbokken rechts tegen de muur. Vanaf die verhoging zong hij a capella It’s The Poor That Helps The Poor en een klein liedje waarbij de gitaarbegeleiding uit het mengpaneel kwam. Een ontroerend slot van een innemend optreden.
Water Damage was november vorig jaar voor het eerst in Nederland te zien, onder meer tijdens Le Guess Who? in Utrecht. Onlangs verschenen opnamen van dat optreden op lp. Tijdens dezelfde tournee stond het collectief een dag eerder in OCCII. Die set was ritmisch trager dan ik naar aanleiding van het album In E (2024) had verwacht. Deze maand keerde de band terug naar Amsterdam voor een optreden dat opnieuw bestond uit één uitgestrekt nummer van minstens veertig minuten, ditmaal in opgeschroefd tempo. Water Damage heeft een fluïde bezetting met ruimte voor gastmuzikanten uit de regio of het land waar de band zich bevindt. Tussen de negen personen troffen we net als vorig jaar gitarist Ajay Saggar uit Krommenie aan. Vaste drummer Danielle Hills was deze keer ook van de partij, zittend tegenover drummer Thor Harris. De dubbele drums liepen meestal synchroon, op een enkele klap na die als een echo een fractie van een tel uit de maat viel.
De opbouw van een Water Damage-optreden verloopt vaak via een vast stramien. Ook in OCCII werd begonnen met een syncopische vierkwartsmaat op drums en een basloopje dat pas aan het eind van de rit stopte. Feedback steeg langzaam op, door de uiterst links staande gitarist aangevuld met stemmen uit een telefoon die hij tegen de snaren hield. Toen de muzikant zijn strijkstok tevoorschijn haalde, begonnen de overige muzikanten hun akkoorden op te stapelen tot ze gezamenlijk klonken alsof tientallen reuzendrones rondom het publiek zoemden. De viool van Mari Maurice gierde er met ijverige bewegingen dwars doorheen, als een John Cale on speed. Het tempo was in vergelijking met november vorig jaar een aangenaam stuk sneller, wat ervoor zorgde dat ik, meedeinend met de onophoudelijke cadans, meer geduld had om binnen het monotone geluid op zoek te gaan naar subtiele verschuivingen, kortstondig opduikende tegenritmes en elektronisch klinkende bijgeluiden. Het uitgangspunt van Water Damage is altijd hetzelfde en toch klinkt de band altijd anders.
Video-opnamen van Howie Reeve en Water Damage vind je op het YT-account van mauri d.
Het acht muzikanten tellende collectief caroline kiest in tegenstelling tot Water Damage niet voor een ondoordringbaar massief geluid. Er zit regelmatig stilte tussen de gespeelde noten. De basis van de nummers is meer folk dan rock. Het experiment wordt niet geschuwd. De Britse band speelde vorige week dinsdag eindelijk in een Nederlandse club in plaats van op een festival. Na Motel Mozaïque, Crossing Border en Rewire was nu een afgeladen Tolhuistuin in Amsterdam aan de beurt. Het bleef ondanks de massale opkomst op een paar schuchtere kuchjes na doodstil tijdens het optreden.
De muzikanten stonden in een halve cirkel tegenover elkaar. Ze hielden elkaar scherp met tempowisselingen, zoals in Total Euphoria, het openingsnummer van het tweede album 2 waar het optreden mee werd afgesloten. Gitaristen en drummer speelden ieder hun eigen onregelmatige, hortende en stotende ritmes, bijeengehouden door een zangmelodie. In een van de nummers leidden de zanglijn van Magdalena McLean en haar getokkel op viool een geheel eigen leven, alsof ze zich vanuit één lijf van elkaar wilden afschudden. In het nummer Coldplay Cover werden links en rechts op het podium twee liedjes door elkaar heen gespeeld. Tijdens When I Get Home klonk in de verte de doffe dreun van een discotheek, alsof de zanger buiten tegen de muur leunde en daar zijn tranen probeerde te bedwingen. De muziek was met opzet uit balans in een wereld uit balans.
Door het uitgebreide instrumentarium, met naast gitaren, bas en drums ook trombone, saxofoon, twee violen, een banjo en een sampler, klonk caroline als een kamerorkest, zalvende harmonieën afwisselend met dissonanten. De meeste nummers waren ingetogen van aard en doordrenkt met melancholie. Een paar aangeslagen akkoorden, zoals die in Dark Blue, waren voldoende om een weemoedige stemming op te roepen. Experiment en emotie stonden elkaar niet in de weg.
Op verzoek van caroline verzorgde het Grieks/Nederlandse duo Able Noise het voorprogramma in Tolhuistuin. Ook bij deze twee muzikanten ontstond een muzikale eenheid ondanks de tegen elkaar in gespeelde melodielijnen en ritmes. De grote aantrekkingskracht van Able Noise is hun lak aan voorgeschreven muzikale vormen. Nummers leken voor onze ogen uit elkaar te vallen en bleven toch steeds overeind. Het was niet duidelijk of de vertragingen en versnellingen in To Appease werden bepaald door de drums van Alex Andropoulos of de gitaar van George Knegtel. Tijdens het optreden vorige week was een ode aan Andropoulos’ vader een van de hoogtepunten. Het nummer bestond uit een melodie op een door Knegtel bespeelde bouzouki die werd ontregeld door dezelfde melodie uit de walkman in handen van de drummer. De vriendschap tussen caroline en Able Noise leverde tijdens het afsluitende nummer een gastbijdrage op van caroline’s violist Oliver Hamilton.
Able Noise speelt in november tijdens Le Guess Who? in Utrecht.