De band Cabaret Voltaire uit industriestad Sheffield reist momenteel door Europa voor een afscheidstournee. Het laatste Nederlandse concert van deze pioniers van de industriële funk was afgelopen zaterdag op het podium in de grote zaal van Paradiso Amsterdam.

Van het allerlaatste Nederlandse concert van Cabaret Voltaire zou je verwachten dat het dik uitverkocht zou zijn. Dat was in ieder geval mijn vooronderstelling toen ik vorig jaar op 17 november om 10:00 uur klaar zat achter de laptop om een kaartje te bemachtigen. Uiteindelijk bleken er afgelopen zaterdag nog genoeg kaarten beschikbaar aan de kassa. Alleen de shows in Berlijn en Brussel waren lang van tevoren uitverkocht. In aanloop naar het concert in Amsterdam werd her en der gemopperd over de laat aangekondigde afwezigheid van bandlid Chris Watson. Volgens de website van Paradiso kon hij door onvoorziene omstandigheden niet op het podium staan. Waarschijnlijk had hij het te druk met voorbereidingen voor de live-uitvoering van Hildur Guðnadóttirs muziek bij de miniserie Chernobyl, gepland op 20 juni 2026 in het kader van het Holland Festival (voor update zie reacties). Zonder Watson bleef wel heel weinig over van de originele bezetting.

Chris Watson stond in 1973 samen met Richard H. Kirk en Stephen Mallinder aan de basis van Cabaret Voltaire. Hij verliet de band na de uitgave van het album Red Mecca (1981). Het overgebleven duo, met Kirk achter elektronische instrumenten en Mallinder als vocalist en bassist, werkte samen tot en met The Conversation (1994) waarna Mallinder naar Australië vertrok. Cabaret Voltaire werd een eenmansproject van kapitein Kirk tot diens overlijden op 21 september 2021. De band bood tijdens zijn bestaan voor veel luisteraars de ideale soundtrack voor de overgang van het analoge naar het digitale dagelijkse leven. Richard H. Kirk was zaterdag in Paradiso aanwezig als geest in de machine. Zijn fysieke plaats werd ingenomen door oudgediende Eric Random wiens directe connectie met Cabaret Voltaire onder meer bestaat uit een album dat hij in 1984 heeft uitgebracht op Doublevison, het label van de band. Twee jongere muzikanten vulden links op het podium de huidige bezetting aan.

Het concert bood een dwarsdoorsnede uit het oeuvre van Cabaret Voltaire, van de rauwe, lo-fi elektronica op debuutsingle Extended Play (1978) tot en met de commerciële house op het album Groovy, Laidback and Nasty (1990). De groep was invloedrijke pionier in de elektronische popmuziek en gebruikte al samples in een tijd dat er nog geen samplers bestonden. De stemsnippers en andere geluiden werden volgens de cut-up-techniek van beat poet William S. Burroughs in de muziek verwerkt. In Paradiso hoorden we tussen twee nummers een andere dichter: Burroughs’ tijdgenoot Allen Ginsberg. Andere samples waren direct verbonden aan Cabaret Voltaire-klassiekers, zoals die uit Demon With A Glass Hand (The Outer Limits S03 E05, vanaf 30:25) in de opening van Yashar.

De helft van de set bestond uit de industriële funk die tussen 1983 en 1985 werd uitgebracht via het label Virgin. Door dat materiaal af te wisselen met acht nummers uit de omringende jaren werd voorkomen dat de log en zwaar klinkende dansbare tracks te eenvormig klonken. Vanwege de vele effecten over de karakteristieke praat- en fluisterzang van Stephen Mallinder leek het soms alsof er vanuit de zaal werd meegezongen. De voorgeprogrammeerde bas- en drumpartijen werden zwaarder gemaakt door Mallinders basgitaar en een drummer die staand sloeg op kleine drumpads. De muzikant uiterst links haalde sequencerloopjes en samplefragmenten door zijn apparaten om ze daarmee te verknippen en te vervormen. Hij was niet verantwoordelijk voor de onbedoelde feedback die een kleine minuut door een van de nummers kliefde.

De geschiedenis van de Cabs kwam ook visueel voorbij in de vorm van bewerkte fragmenten uit diverse promotievideo’s die richting het podium en op de zijmuren werden geprojecteerd. De 71-jarige Mallinder werd meermaals geconfronteerd met het hoofd van zijn jongere zelf. We zagen ook scènes uit de Johnny Yesno (Peter Care, 1982), een van de twee obscure films waar de band ooit een soundtrack voor heeft gemaakt. De band eindigde in de toegift met electropunksingle Nag Nag Nag (1979) en zwaaide definitief af met Sensoria (1984). Het was een meer dan waardig afscheid. De band speelde solide, zonder ouderdomsverschijnselen of hoorbare slijtage. Chris Watsons afwezigheid was vergeten en vergeven.